سیم و کابل برق، ستون اصلی هر سیستم الکتریکی در ساختمان‌ها محسوب می‌شود. انتخاب درست نوع سیم و کابل نه‌تنها بر ایمنی و دوام تأسیسات برقی تأثیر دارد، بلکه در مصرف انرژی، هزینه‌های نگهداری و عملکرد تجهیزات نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.
در بازار انواع مختلفی از سیم و کابل با ویژگی‌ها و کاربردهای گوناگون عرضه می‌شود. در این مقاله از آف‌آن‌لایت، به معرفی کامل انواع سیم و کابل برق ساختمان، تفاوت کابل افشان و مفتول، و نکات کلیدی در هنگام خرید می‌پردازیم.

 


 

آشنایی با سیم و کابل برق ساختمان

سیم و کابل، مسیری برای انتقال جریان برق از منبع تغذیه به تجهیزات مصرف‌کننده هستند. تفاوت اصلی سیم و کابل در تعداد رشته‌های هادی است:

  • سیم: معمولاً دارای یک رشته هادی است و برای مسیرهای کوتاه یا ثابت استفاده می‌شود.

  • کابل: از چند رشته سیم به هم تابیده تشکیل شده و برای انتقال برق در مسیرهای طولانی یا محیط‌های پرحرکت مناسب‌تر است.

در ساختمان‌ها، سیم و کابل‌ها در بخش‌های مختلف مانند روشنایی، پریزها، کلیدها، تابلو برق و سیستم‌های تهویه به کار می‌روند. انتخاب نادرست نوع یا سطح مقطع آن‌ها می‌تواند منجر به گرم شدن بیش از حد، افت ولتاژ و خطر آتش‌سوزی شود.

 


 

معرفی انواع سیم و کابل برق؛ از افشان تا مفتول

در تأسیسات برقی ساختمان، دو نوع سیم و کابل بیشترین کاربرد را دارند: افشان (انعطاف‌پذیر) و مفتول (سیمی با هادی یک‌تکه).

۱. سیم و کابل افشان

سیم افشان از چندین رشته نازک مسی تشکیل شده است که انعطاف‌پذیری بالایی دارند.
این نوع سیم برای مکان‌هایی که سیم‌کشی نیاز به خم شدن و حرکت دارد، بسیار مناسب است.

ویژگی‌ها و مزایا:

  • انعطاف بالا و مناسب برای فضاهای محدود یا پیچ‌خورده

  • نصب آسان‌تر نسبت به سیم‌های مفتول

  • مقاوم در برابر شکستگی در محل اتصالات

  • انتقال جریان برق با بازده بالا

کاربردها:

  • سیم‌کشی داخلی ساختمان‌ها

  • سیم‌کشی لوازم برقی و تابلوهای برق

  • استفاده در سقف کاذب، دیوار کناف و مسیرهای متحرک

 


 

۲. سیم و کابل مفتول

سیم مفتول از یک هادی مسی یک‌تکه تشکیل شده است و نسبت به افشان انعطاف‌پذیری کمتری دارد، اما مقاومت مکانیکی بالاتری ارائه می‌دهد.

ویژگی‌ها و مزایا:

  • سطح مقطع یکنواخت و هدایت الکتریکی عالی

  • مناسب برای نصب‌های ثابت و دائمی

  • مقاومت بالا در برابر خوردگی و فشار مکانیکی

  • قیمت مناسب‌تر نسبت به کابل‌های افشان

کاربردها:

  • سیم‌کشی اصلی در دیوارها و کانال‌های برق

  • استفاده در تابلوهای برق ثابت

  • خطوط توزیع برق داخلی و اصلی ساختمان

 


 

تفاوت سیم افشان و مفتول در یک نگاه

ویژگی

سیم افشان

سیم مفتول

جنس هادی

چند رشته نازک مسی

یک رشته مسی سخت

انعطاف‌پذیری

بسیار بالا

کم

کاربرد

فضاهای متحرک و داخلی

مسیرهای ثابت و طولانی

مقاومت مکانیکی

کمتر

بیشتر

قیمت

کمی بالاتر

مقرون‌به‌صرفه‌تر

هر دو نوع سیم و کابل نقش مهمی در برق‌کشی ساختمان دارند، اما انتخاب بین آن‌ها باید بر اساس نوع پروژه و محل نصب انجام شود.

 


 

نکات مهم در انتخاب سیم و کابل برق ساختمان

برای انتخاب صحیح سیم و کابل، باید چند عامل فنی را در نظر گرفت:

  1. جریان مصرفی: هر وسیله برقی به جریان مشخصی نیاز دارد. انتخاب سطح مقطع مناسب از گرم شدن سیم جلوگیری می‌کند.

  2. جنس هادی: مس بهترین گزینه برای انتقال برق است، اما آلومینیوم در برخی پروژه‌های خاص با صرفه‌جویی اقتصادی به‌کار می‌رود.

  3. جنس عایق: برای مصارف ساختمانی، معمولاً از عایق PVC استفاده می‌شود. در محیط‌های گرم یا صنعتی بهتر است از کابل‌های مقاوم در برابر حرارت بهره برد.

  4. نوع نصب: اگر سیم‌کشی در داخل دیوار یا لوله انجام می‌شود، سیم مفتول گزینه مناسبی است؛ اما برای مسیرهای متحرک یا تابلو برق، سیم افشان توصیه می‌شود.

  5. استاندارد بودن: همیشه از سیم و کابل دارای نشان استاندارد ملی و گواهی ایمنی استفاده کنید.

 


 

سیم و کابل برق نسوز؛ انتخابی ایمن برای پروژه‌های حساس

در بخش‌هایی از ساختمان که احتمال افزایش دما، آتش‌سوزی یا تماس با تجهیزات گرمایشی وجود دارد، بهتر است از سیم و کابل نسوز استفاده شود.
این نوع کابل با روکش مقاوم در برابر حرارت تولید می‌شود و در دماهای بالا عملکرد خود را حفظ می‌کند.

موارد استفاده از کابل نسوز:

  • سیستم اعلام و اطفاء حریق

  • اتاق سرورها و تابلو برق‌های صنعتی

  • ساختمان‌های عمومی و بیمارستان‌ها

 


 

راهنمای خرید سیم و کابل برق استاندارد

پیش از خرید، به موارد زیر توجه کنید:

  • سطح مقطع (میلی‌متر مربع): متناسب با مصرف برق هر بخش انتخاب شود.

  • برچسب فنی روی کابل: باید شامل نوع سیم، ولتاژ نامی و استاندارد تولید باشد.

  • محیط نصب: برای محیط‌های مرطوب، از کابل با عایق مقاوم در برابر آب استفاده کنید.